Bloei – Sarah Michaux

 

Bloei

 

Nu longkruid woekert naast wilde hyacinten

staan we hier met haperende handen.

 

We hadden zo graag

je nog een keer aangeraakt

 

met de gloed van onze vingertoppen,

een zoen doen bloesemen op je huid,

 

vergeet-me-nietjes gewikkeld

tussen je laatste gedachten.

 

We zaaien zeelavendel, planten zwaardlelies

om je later terug te vinden in het paars van hun kroonblaadjes

 

en in alle kleuren van alle bloemen die je worden zal.

Herinneringen aan jou zullen bloeien, overal.

 

 

 

Sarah Michaux

Ik schrijf je in – Charles Ducal

IK SCHRIJF JE IN

 

 

Om je in leven te houden, hier

in deze bevoorrechte regio van de taal,

heb ik de grenzen geopend.

 

Er stromen nu woorden in, zinnen

die ik nooit zelf kon verzinnen,

omdat ze verdwaald zijn uit jouw verhaal.

 

Ik merk nu pas hoe makkelijk het gaat.

Kijk, dit is je gezicht, hoe je huilt,

hoe je lacht, dit het hemd waarin je

 

in bed op me wacht, dit het gebit

dat in het schaaltje ligt en moet blijven

liggen, omdat het jou alleen past.

 

Alles wat ik uit plichtsgevoel schrapte,

wat ik voor onzuiver hield, komt nu binnen,

en het zijn kleine dingen, en het is poëzie.

 

Ik weet, je bent een vreemde

in deze bevoorrechte regio van de taal,

maar ik schrijf je in: je blijft voortaan.

 

 

Charles Ducal

Tot ziens – Laurence Vielle (vert. Bart Vonck)

 

Tot ziens

ik zou je willen bedanken

dank dat je op deze aarde hebt vertoefd

ik zou je willen zeggen

dat de liefde sterker is dan de dood

vandaag

versieren onze liefdevolle gedachten je heengaan met bloemen

ze komen van degenen die niet aanwezig kunnen zijn

we groeten je leven, je levensweg

we betreuren dat we

in je laatste momenten niet bij je konden zijn

we voelen in ons dat je aanwezig bent

in ons, we horen je stem

we zien je blik

de vogels zingen luider de laatste tijd

en het is voor jou

de lucht is lichter de laatste tijd

en het is voor jou

de wereld is opgeschort

en onze harten die bij de herinnering aan jou gaan schitteren

zijn de sterren aan een nieuwe hemel

en zoals het blad zich losmaakt van de boom

begint je lichaam

aan een nieuwe reis

de lente geeft het antwoord:

“na het leven komt de dood

na de dood komt het leven”

we dragen jou in ons als een streling

je menselijk gewicht zal aan de aarde ontbreken

ik druk je tegen mijn hart

tot ziens    vaar wel

ik zou je willen bedanken

dank dat je op deze aarde hebt vertoefd

 

Laurence Vielle

Nederlandse vertaling: Bart Vonck (2020)


Hasta la vista

quisiera darte las gracias

gracias por haber pasado por este mundo

quisiera decirte

que el amor es más fuerte que la muerte

hoy

nuestros pensamientos de amor florean tu partida

son los de quienes no pueden estar ahí

rendimos homenaje a tu vida, a tu camino,

lamentamos no haber podido

acompañarte en tus últimos momentos

sentimos en nosotros tu presencia

en nosotros, oímos tu voz

vemos tu mirada

los pájaros cantan con más ganas últimamente

y es por ti

el aire es más liviano últimamente

y es por ti

el mundo está en suspenso

y nuestros corazones que titilan con tu recuerdo

son los luceros de un cielo nuevo

y tu cuerpo

como la hoja que se desprende del árbol

inicia un viaje invisible

la primavera le responde:

«después de la vida está la muerte

después de la muerte está la vida»

te llevamos muy dentro como una caricia

la tierra añorará tu peso humano

te estrecho contra mi corazón

hasta la vista     adiós

quisiera darte las gracias

gracias por haber pasado por este mundo

Laurence Vielle

Traducido por Regina López Muñoz

Elveda

sana teşekkür etmek isterim

bu dünyadan gelip geçtiğin için teşekkür ederim

söylemek isterim ki

aşk ölümden daha güçlü

bugün

gidişin sevgi dolu duygularımızla yeşeriyor

burada olamayanlardan geliyor

hayatını selamlıyoruz, yolculuğunu

son zamanlarında

yanında olamadığımız için üzgünüz

içimizde varlığını hissediyoruz

içimizde, sesini duyuyoruz

bakışını gözlüyoruz

kuşların sesi daha yoğun ötüyor bu aralar

senin için

hava çok daha hafif bu zamanlar

senin için

dünya askıya alındı

ve gönüllerimiz seni anarak parlıyor

yeni bir gök yüzünün yıldızları onlar

ve bedenin

ağaçtan ayrılan yaprak gibi

görünmeyen bir yolculuğa çıkıyor

ilk bahar sesleniyor:

“hayattan sonra ölüm var

ölümden sonra ise hayat”

seni içimizde okşar gibi taşıyoruz

insan ağırlığın bu dünyada eksik olacak

seni sımsıkı gönlümün koynuna alıyorum

elveda Allah’a emanet

sana teşekkür etmek isterim

bu dünyadan gelip geçtiğin için teşekkür ederim

 

Laurence Vielle

traduction  : Canan Marasligil


 

Goodbye

I’d like to say thank you

thank you for being on this earth

I’d like to tell you

that love is stronger than death

today

our thoughts of love adorn your departure

spring from those who cannot be there

we pay tribute to your life, your path

we regret that we couldn’t

accompany your last moments

we feel your presence within

and, within us, hear your voice

we see your gaze

the birds sing louder now

and it’s for you

the air is lighter now

and it’s for you

the world is suspended

and our hearts, twinkling at your memory,

are stars in a new sky

and your body

like the leaf that falls from the tree

begins an invisible journey

springtime tells this leaf:

“after life, there is death

after death, there is life”

we carry you with us like a caress

the earth will miss your human weight

I hold you close

goodbye    farewell

I’d like to say thank you

thank you for being on this earth

Laurence Vielle

Translation: Alex Niemi

 


 

Hackensack – Frank Pollet

Hackensack

In memoriam Adam Schlesinger (1967 – 2020)

 

In mijn vierkant huis van stevig staal

draai ik rondjes om mijn eigen

schoenenkast. Ik verdwaal

in al mijn sokken, tel mijn handen dagelijks.

In mijn bioskop speelt elke nacht

een donkere film. Ik meet en vrees te weten,

 

lees dat

 

ook hij is gebeurd, naar

de bodem en alleen,

hoewel hij vaak zijn huis van sterke steen verliet,

hij adem voor veel werelden bezat –

in zijn blik zat het einde der tijden,

op reis naar de bodem, nooit meer terug

 

naar Hackensack.

 

Frank Pollet

 

Lung Island – Frank Pollet

Lung Island

Voor de negen
en voor al wie voor hen zorg droegen in wzc Sint-Jozef, Sint-Pauwels

 

Voor hun televisie zaten ze

hun drukke dagen te beleven

in de uren van veel anderen.

Ze ademden hun eigen adem.

 

Hun longen waren op.

 

Ze keken altijd om.

Ze niesden voor zich uit.

Ze morsten koffie, dachten dat

ze koffie dronken.

 

Ze zijn in heel mijn kop.

 

Frank Pollet

Rouwbloemen – Carl Norac (vert. Katelijne De Vuyst)

 

Rouwbloemen

 

Er zijn woorden voor alles, zeggen ze,

woorden bij het leven, bij de dood.

Elke taal een tuin waaruit we ze zo te zien

naar hartenlust plukken, en vasthouden

met een laatste restje inkt of rakelingse lippen.

Alleen missen we die woorden soms,

nee, lang niet zo hard als jou,

maar vanochtend missen we ze

net zoveel als de gezichten eromheen.

Toch hielden we van de zachte stilte –

ze nam de gedaante aan van een vogel

die opvloog en ons openstelde

voor elkaar, gewoon als we hem zagen.

We hoefden het niet te zeggen maar

we hielden ervan in je voetspoor te lopen

en de wegen baanden zich in hun eentje,

verstrengelden zich zoals de jaren.

Sinds kort wordt een andere stilte ons opgelegd,

we mogen je niet zien, niet aanraken,

en niets in ons kan de eerste lettergreep

spellen van een vaarwel.

En toch, op dit ogenblik,

nu we nog in je voetspoor lopen

en onze woorden ontbreken

of in bloemen veranderen,

zijn we bij je, waar we ook zijn.

in welk braakland,

in welke leegte jij je ook mag bevinden,

niets is vandaag aanweziger

dan onze liefde.

 

Carl Norac

Vertaling: Katelijne De Vuyst


Carl Norac: « Flores de funeral »

 

Há palavras para tudo, dizem,

palavras para a vida, para a morte.

Cada língua seria assim aquele jardim onde nos parece

fácil colhê-las, deixando-as então brotar

da ponta da caneta ou aflorar aos lábios.

Só que, por vezes, faltam-nos as palavras,

infinitamente menos que tu,

mas faltam-nos, esta manhã,

tanto como as caras em redor.

E, no entanto, gostávamos da doçura do silêncio

quando, qual pássaro

num bater de asas, nos abria

um para o outro num mero olhar.

Gostávamos, sem que fosse preciso dizê-lo,

de pôr os nossos passos nos teus

e os caminhos atavam-se por si,

entrelaçavam-se como fazem os anos.

Outro silêncio nos foi agora imposto,

sem poder ver-te nem tocar-te,

quando nada em nós sequer soletrava

a primeira sílaba de um adeus.

No entanto, ainda agora,

com os passos mais uma vez postos nos teus,

as palavras que nos faltam

ou se fazem flores,

estejamos onde estivermos, estamos presentes.

Que importa a clareira,

o vazio em redor,

nada hoje é menos esparso

que o nosso amor.

 

Cenaze çiçekleri

Her şeyi anlatan bir söz vardır diyorlar

hayat sözleri, ölüm sözleri.

Her dil bize onları kolayca seçebileceğimiz

bir bahçe gibi görünür, söz tutmak için

mürekkep ucundan, dudak kenarından.

Fakat bazen bu sözler eksik kalır,

senden sonsuzca daha az,

hele bu sabah, etraftaki yüzleri özler gibi

eksik kaldı.

Oysa sessizliğin yumuşaklığını severdik

o kuşu çizdiği zaman

uçtuğu an bizi birbirimize

tek bir bakışta açtığı an.

Söylemesek te severdik

birbirimizin ayak izlerine basarak

yollar kendi kendine bağlanırdı,

yıllar gibi üstünden geçerdi.

Son zamanlarda bize başka bir sessizlik yüklendi,

seni göremeden, sana dokunamadan,

içimizde daha hiçbir şey

elvedanın ilk hecelini seslendiremezken.

Ancak bu saatte,

adımlarımız adımlarında yeniden,

çiçeklenen veya eksik

sözlerimizle,

nereden gelirsek gelelim buradayız.

Ova ne alemde olursa olsun,

etrafı boşluk,

bugün her şeyden çok nadir olan

aşkımızdır.

 

Carl Norac

Vertaling:  Canan Marasligil

 

Aangezien – Charles Ducal

AANGEZIEN

 

Aangezien het windstil was en het gordijn bewoog,

aangezien uit mijn slapende mond een andere stem

dan de mijne sprak, zo dwingend dat

ik wakker werd, en achter mijn ogen het water brak,

 

aangezien ik hem had zien lopen, buiten de tijd,

naar een huis dat niet meer bestond,

en ik achter het raam licht zag schijnen

en dat de deur voor hem open stond,

 

aangezien ik met hem oud ben geworden

en zijn afwezigheid mij iedere ochtend opnieuw

als een te grote trui

over het hoofd wordt getrokken,

 

aangezien hij moest doodgaan, en het niet mag,

geloof ik dat er een huis is

waar hij op me wacht.

 

 

 

Charles Ducal

 

Noot van de dichter: “‘hij’ ‘hem’ en ‘zijn’ (voornaamwoorden) in het gedicht kunnen zonder problemen vervangen worden door ‘zij’ en ‘haar’. Het blijft dan precies hetzelfde gedicht.”

 

Als wij – Mark Butaye

Als wij nu de doden tellen

of beter nog de adem die verdween

in zieke lucht die achterbleef

 

jouw naam verzinkt

de bodem in

hoe zal ik dit beheersen

die groet tot halverwege

 

stond nooit aan onze deur

de zeis, een kleine of die grote

die niet de onze was

wel pijn deed maar verbleekte

en hoe dan ook op afstand bleef

 

Hoe zal ik nu dit leven denken

de liefde, die mij toch vervallen zal.

 

 

Mark Butaye 

 

 

Behalve jij – Charles Ducal

BEHALVE JIJ

 

 

Je dood is nieuws. Je ligt als sterfgeval

onder de velen, een moedeloos getal

waarin ik je verlies, een vreemde

taal waarin ik je moet delen.

 

Ik wil jou alleen. Grijp dit touw,

het reikt tot de bodem, grijp het

zodat ik je op kan trekken naar het licht.

Ik wil mijn hand op je ogen leggen:

 

kom, sta op, hier zijn je kleren,

je schoenen, trek ze aan, ik wil dat

je de hele weg van waar ik je verloor

tot waar ik je vond, teruggaat.

 

Iedere stap, ieder gebaar, iedere seconde

wil ik terug: je hand op de tafel, je roep

door het huis, je lach in mijn rug,

je spoor in mijn spoor op het laken.

 

Het kan niet, ik weet het, maar het moet.

 

En pas als de weg vrij is, laat ik je gaan.

Ik kijk je na. Je komt niemand tegen.

Zolang ik kijk is vandaag

geen mens overleden,

 

behalve jij.

 

 

Charles Ducal

Gedicht om niet alleen heen te gaan – Caroline Lamarche (vert. Katelijne De Vuyst)

 

Gedicht om niet alleen heen te gaan

 

Omringd word je geboren, maar een paar,
twee drie mensen volstaan
die je de weg helpen te vinden
naar het licht, de schreeuw.

 

Omringd ga je dood, maar een paar,
twee drie geliefden volstaan
die je de weg helpen te vinden
naar de stilte, de schemering.

 

Het is een abnormale tijd
waarin het vaarwel op het komen lijkt
maar waar geen plaats is voor liefdeblijken.

 

Het is een abnormaal seizoen
waarin de lente op de lente lijkt
maar waar geen bloem het bed, de kamer of het graf verfraait.

 

Zonder bloemen of gebaren ga je heen
in een wade van leegte en van lucht.

 

Alleen tere ontloken bloesems vieren je,
weerbarstig en één en al hoop.

 

Weldra komt de dag waarop ze, opgeschoten,
gered van bijtende kou
hun bloeiende gebaren
hun luchtige strelingen
hun zaad voor hierna verbinden met elkaar.

 

Weldra komt de dag waarop ze
vertellen over de tijd toen je elkaar
lief moest hebben zonder handen,
elkaar met je ogen aan moest raken.

 

Weldra komt de dag waarop ook wij
met onze armen als reikende takken
ons hart als zacht spinthout
onze handen als trillende blaadjes
elkaar aan zullen raken,
elkaar zullen omhelzen
met velen
bevend

 

eindelijk dicht om je heen.

 

Caroline Lamarche

Vertaling Katelijne De Vuyst

Lees hier het originele Franse gedicht.

Poem against lonely departures

 

We are born surrounded, not by many,
two or three people are enough
to help us on the journey
into the light and the cries.

 

We die surrounded, not by many,
two or three loved ones are enough
to help us on the journey
into the silence and the dark.

 

This is an unusual time
a time when farewell is like arrival
with no possibility of an embrace.

 

This is an unusual season
a season when spring is like spring
with no flowers for the bed, the room, the grave.

 

No flowers, no gestures, you leave
in a shroud of air and emptiness.

 

Only the softly unfolding buds,
stubborn and full of hope, celebrate you.

 

The day will come when, fully grown,
saved from the threat of cold,
they will open their flowery arms
caressed by the wind
spreading seeds for tomorrow.

 

The day will come when they will exchange
memories of the time when we
had to love without hands
and touch only with our eyes.

 

The day will come when we too
£with our arms like branches
our hearts like tender sapwood
our hands like trembling leaves
will touch,
will embrace
all of us together
quivering

 

at last gathered closely around you.

 

Caroline Lamarche

translated by Howard Curtis

Click here to read the original poem in French

 


Poesia per non andarsene soli

 

Si nasce in compagnia, di pochi,

due o tre persone bastano

per aiutarti lungo la strada

della luce, del grido.

 

Si muore in compagnia, di pochi,

due o tre cari bastano

per aiutarti lungo la strada

del silenzio, dell’ombra.

 

È un tempo anomalo, questo

con le partenze simili agli arrivi

nel divieto di un abbraccio.

 

È una stagione anomala, questa

con la primavera simile alla primavera

senza un fiore attorno al letto, nella camera, sulla tomba.

 

Senza fiori, senza gesti, te ne vai

in un lenzuolo d’aria e di vuoto.

 

Solo i germogli che si schiudono teneri

ti celebrano, caparbi e colmi di speranza.

 

Verrà il giorno in cui, cresciuti, scampati

alla minaccia del freddo

mescoleranno i loro gesti fioriti

le loro carezze di vento

i loro semi per il domani.

 

Verrà il giorno in cui si scambieranno

i ricordi del tempo in cui bisognava

amarsi senza mani

toccarsi con gli occhi.

 

Verrà il giorno in cui anche noi

con le braccia come rami

i cuori come un tenero alburno

le mani come foglie palpitanti

ci toccheremo,

ci abbracceremo

numerosi

frementi

 

stretti finalmente intorno a te.

 

 

Caroline Lamarche

traduzione di Stefania Ricciardi

 

 



“Yalnız ayrılmamak için şiir”

 

Doğarken etrafımız insan dolu, sonrasında az,

iki veya üç kişi yeterli

ışığa, çığlığa doğru

yol açmaya seninle.

 

Ölürken etrafımız insan dolu, sonrasında az,

iki veya üç yakının yeterli

sessizliğe, gölgeye doğru

yol açmaya seninle.

 

Olağanüstü bir zaman içindeyiz

veda ile varışın bir olduğu

sarılamadan.

 

Olağanüstü bir mevsimdeyiz

ilk baharın bahara benzediği

yatak, oda, mezarın çiçekle süslenemediği.

 

Çiçeksiz gösterisiz ayrılıyorsun

kefeninde hava ve boşluk.
Yalnızca şefkatle açılmış tomurcuklar

seni inat ve umutla kutluyorlar.

 

Gün gelecek soğuk tehdidinden

büyümüş kurtulmuş

çiçeklenmiş hareketlerini karıştıracaklar

rüzgar okşayacak

tohumlarını yarına.

 

Gün gelecek paylaşacaklar

birbirine dokunmadan

gözleriyle sevmeyi gerektiren

zamanların anılarını.

 

Gün gelecek biz de

kollarımız dal gibi

kalplerimiz yumuşamış diri odun gibi

ellerimiz titreşen yapraklar gibi

birbirimize dokunacağız

öpüşeceğiz

hepimiz

titreyeceğiz

sonunda senin etrafında sımsıkı.

 

vertaling: Canan Marasligil


Poema para no irse solo

 

Nacemos acompañados, aunque por pocos

dos o tres personas bastan

para ayudarnos en el viaje

hacia la luz, el grito.

 

Morimos acompañados, aunque por pocos

dos o tres allegados bastan

para ayudarnos en el viaje

hacia el silencio, la sombra.

 

Vivimos un tiempo de excepción

un tiempo en el que la despedida se parece a la llegada

sin que podamos abrazarnos.

 

Vivimos una época de excepción

una época en la que la primavera se parece a la primavera

sin adornar de flores la cama, el dormitorio, la tumba.

 

Sin flores, sin gestos, te vas

envuelto en una mortaja de aire y vacío.

 

Solo los brotes que se abren lentamente

te celebran, tercos y llenos de esperanza.

 

Llegará el día en que, ya crecidos, a salvo

de la amenaza del frío

mezclen sus gestos floridos

sus caricias de viento

sus semillas para el mañana.

 

Llegará el día en que intercambien

recuerdos del tiempo en que había

que amarse sin manos

tocarse con los ojos.

 

Llegará el día en que también nosotros

con nuestros brazos como ramas

nuestros corazones como la albura tierna

nuestras manos como hojas palpitantes

nos toquemos,

nos besemos

juntos

temblorosos

 

por fin reunidos en torno a ti.

 

 

Caroline Lamarche

Traducción Raquel Vicedo

 


« Poema para não ir sozinho »

 

Nasce-se acompanhado, mas pouco

duas ou três pessoas bastam

para ajudar a trilhar o caminho

para a luz, o grito.

 

Morre-se acompanhado, mas pouco

dois ou três próximos bastam

para ajudar a trilhar o caminho

para o silêncio, a sombra.

 

É um tempo excepcional

este, em que o adeus se parece com a chegada

sem nos podermos abraçar.

 

É um estação excepcional,

esta, onde a primavera se parece com a primavera

sem decorar com flores a cama, o quarto, o túmulo.

 

Sem flores, sem gestos, tu partes

uma mortalha de ar e vazio.

 

Só os rebentos docemente desdobrados

te celebram, teimosos e cheios de esperança.

 

Chegará o dia onde, crescidos, salvos

da ameaça do frio

misturarão os seus gestos floridos

as suas caricías do vento

as suas sementes para amanhã.

 

Chegará o dia onde trocarão

as suas memórias do tempo onde era preciso

amar-se sem mãos

tocar-se com os olhos.

 

Chegará o dia onde nós também

com nossos braços como ramos

nossos corações como um suave lenho

nossas mãos como folhas palpitantes

nos tocaremos,

nos beijaremos

muitos

palpitantes

 

finalmente abraçados a ti.

 

Traduction Pedro Chaves et Nathalie Clérin.